Lầu Bảo Đại Nha Trang, một quần thể biệt thự cổ kính mang đậm hơi thở lịch sử, nay đang dần “thức giấc” sau nhiều năm ẩn mình trong công cuộc trùng tu và chờ đợi. Nằm kiêu hãnh trên ngọn đồi Cảnh Long thơ mộng, nơi đây không chỉ là biểu tượng kiến trúc độc đáo mà còn lưu giữ những câu chuyện về một triều đại đã qua. Với vai trò là người bạn đồng hành tin cậy, Vivu Việt Nam hân hạnh mang đến cho bạn cái nhìn toàn diện về sự trở lại đầy ý nghĩa của di tích lịch sử này, cùng những thông tin giá trị để bạn sẵn sàng cho hành trình khám phá.

Hành Trình “Thức Giấc” Của Lầu Bảo Đại Nha Trang

Sau một thời gian dài im lìm, di tích Biệt thự Cầu Đá, hay còn được biết đến với tên gọi Lầu Bảo Đại Nha Trang, đã chính thức mở cửa trở lại để chào đón du khách từ ngày 25 tháng 4. Đây là một tín hiệu đáng mừng cho ngành du lịch Khánh Hòa nói chung và những ai yêu mến giá trị lịch sử nói riêng. Bước đầu của quá trình “tái sinh” này tập trung vào việc gia cố, sửa chữa và chỉnh trang cảnh quan hai căn biệt thự tiêu biểu là Xương Rồng (còn gọi là Nghinh Phong) và Bông Sứ (hay Vọng Nguyệt).

Các công tác ban đầu bao gồm dọn dẹp vệ sinh tổng thể, trồng bổ sung cây cảnh và cây trang trí nhằm cải thiện môi trường sinh thái, tạo nên một không gian xanh mát và hài hòa hơn. Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa tỉnh Khánh Hòa, đơn vị trực tiếp quản lý, đã và đang nỗ lực sắp xếp các hiện vật, vật dụng bên trong hai căn biệt thự để tái hiện phần nào không gian sống và làm việc xưa kia, phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của công chúng. Việc mở cửa trở lại, dù chỉ là bước đầu và với phạm vi giới hạn, đã khẳng định quyết tâm của chính quyền địa phương trong việc phát huy giá trị di sản, gắn liền với phát triển du lịch bền vững, mang lại sức sống mới cho Lầu Bảo Đại Nha Trang sau nhiều năm vắng bóng trên bản đồ du lịch.

Góc nhìn từ một trong các biệt thự tại Lầu Bảo Đại Nha Trang với cảnh quan biển tuyệt đẹp

Khám Phá Quần Thể Kiến Trúc Cổ Kính: Ẩn Mình Trên Đồi Cảnh Long

Lầu Bảo Đại Nha Trang không chỉ là một mà là một quần thể kiến trúc gồm năm ngôi biệt thự cổ kính, tọa lạc trên ba mỏm đồi cao thuộc núi Cảnh Long (hay còn gọi là núi Chụt), một ngọn núi nhỏ nhưng nổi tiếng với địa thế đặc biệt nhô ra vịnh Nha Trang. Khu vực này nằm sát bến cảng Cầu Đá và Viện Hải Dương Học nổi tiếng, tạo nên một không gian vừa tĩnh lặng, vừa mang giá trị khoa học và lịch sử. Năm biệt thự này được xây dựng từ năm 1923 bởi người Pháp, ban đầu dùng làm nơi ở và làm việc cho các nhà hải dương học, phục vụ cho việc thiết lập Viện Hải dương học Nha Trang sau này vào năm 1925.

Mỗi biệt thự đều mang một cái tên rất lãng mạn, được đặt theo tên của các loài cây hoặc hoa được trồng nhiều trong khuôn viên: Les Agaves (Xương Rồng), Les Frangipaniers (Bông Sứ), Les Bouguinvilles (Bông Giấy), Les Flamboyants (Phượng Vĩ) và Les Badamniers (Cây Bàng). Về mặt kiến trúc, các biệt thự này mang phong cách cổ điển Pháp, nhỏ nhắn, xinh xắn với hai tầng, nhưng mỗi căn lại có những nét riêng biệt, hài hòa với cảnh sắc thiên nhiên xung quanh. Sự đơn giản trong hình khối cùng những chi tiết trang trí trang nhã, không quá cầu kỳ đã tạo nên vẻ đẹp tinh tế, vừa cổ kính lại vừa gần gũi, như những “bông hoa” tô điểm thêm cho bức tranh thành phố biển.

Dấu Ấn Hoàng Gia và Những Biến Động Lịch Sử Tại Lầu Bảo Đại

Tên gọi Lầu Bảo Đại Nha Trang ra đời từ khoảng năm 1940 đến 1945, khi Vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương cùng gia đình thường xuyên lựa chọn khu biệt thự này làm nơi nghỉ dưỡng, giải trí và câu cá. Biệt thự Xương Rồng (Les Agaves) và Bông Sứ (Les Frangipaniers) được xem là hai ngôi biệt thự đẹp nhất và là nơi Vua Bảo Đại cùng Hoàng hậu Nam Phương thường lui tới. Khoảng thời gian này đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc, gắn liền hình ảnh vị vua cuối cùng của triều Nguyễn với quần thể kiến trúc ven biển này.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Việt Nam tạm chia cắt, hai biệt thự Xương Rồng và Bông Sứ từng trở thành nơi ở của gia đình tổng thống Ngô Đình Diệm. Đến năm 1975, khi đất nước thống nhất, Lầu Bảo Đại đã được chính quyền cách mạng tiếp quản và mở cửa phục vụ công chúng tham quan, nghỉ dưỡng, ăn uống. Trải qua gần một thế kỷ tồn tại, Lầu Bảo Đại Nha Trang đã chứng kiến nhiều thăng trầm của lịch sử, từ một nơi an dưỡng dành cho giới khoa học, trở thành dinh thự hoàng gia, rồi chuyển mình thành điểm du lịch phục vụ cộng đồng. Với những giá trị lịch sử và kiến trúc độc đáo, cụm biệt thự Lầu Bảo Đại đã được UBND tỉnh Khánh Hòa công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa và danh lam thắng cảnh cấp tỉnh vào tháng 10 năm 1995. Đây là sự khẳng định rõ ràng về tầm quan trọng của di tích trong kho tàng văn hóa của địa phương.

Hồi Sinh Một Di Tích: Từ Dự Án Gian Nan Đến Những Bước Khởi Đầu

Quá trình hồi sinh Lầu Bảo Đại Nha Trang không phải là một con đường bằng phẳng. Năm 2011, UBND tỉnh Khánh Hòa từng cho phép một công ty cổ phần đầu tư thực hiện dự án khu nghỉ dưỡng cao cấp tại đây. Đến năm 2014, tỉnh giao gần 9ha đất và 4,7ha mặt nước biển, bao gồm cả 5 biệt thự cổ, cho chủ đầu tư. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều sai phạm, đặc biệt là việc xâm hại danh lam thắng cảnh, dẫn đến việc dự án không thể tiếp tục như kế hoạch ban đầu.

Đến năm 2023, sau khi chủ đầu tư xin trả lại 5 biệt thự cổ, tỉnh Khánh Hòa đã tiếp nhận và giao Trung tâm Bảo tồn Di tích Khánh Hòa chịu trách nhiệm quản lý. Kể từ đó, công cuộc tu bổ di tích được đặt ra như một ưu tiên, nhưng vẫn gặp phải vướng mắc về việc phân chia hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật trong tổng thể dự án khu nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại, khiến dự án trùng tu tổng thể chưa thể triển khai. Dù vậy, với sự chỉ đạo từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, các biện pháp tạm thời như kiểm tra, bảo vệ di tích, dọn dẹp cảnh quan và gia cố, sửa chữa các hạng mục xuống cấp đã được thực hiện từ tháng 11 năm 2025. Những nỗ lực này, dù còn nhiều dang dở, là minh chứng cho quyết tâm giữ gìn và phát huy giá trị của Lầu Bảo Đại Nha Trang.

Trải Nghiệm Độc Đáo Khi Tham Quan Lầu Bảo Đại Nha Trang

Hiện tại, khi ghé thăm Lầu Bảo Đại Nha Trang, du khách sẽ có cơ hội khám phá hai căn biệt thự đã được mở cửa là Xương Rồng và Bông Sứ. Tại đây, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc Pháp cổ kính mà còn có thể tìm hiểu về những hiện vật, vật dụng đã được sắp xếp lại, gợi nhớ về cuộc sống của Vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương. Cảm giác bước đi trên những hành lang lịch sử, ngắm nhìn biển xanh biếc từ ban công biệt thự thực sự là một trải nghiệm khó quên.

Ngoài việc khám phá nội thất bên trong, du khách còn có thể dạo quanh khuôn viên di tích, thưởng thức không khí trong lành và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp. Từ trên đồi Cảnh Long, toàn cảnh vịnh Nha Trang thơ mộng hiện ra trước mắt, tạo nên những góc chụp ảnh “để đời”. Để hỗ trợ du khách, Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa tỉnh đã bố trí nhân sự quản lý, bảo vệ, vệ sinh môi trường, đồng thời có cả thuyết minh viên và biển chỉ dẫn chi tiết. Di tích mở cửa phục vụ tham quan từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần, trong giờ hành chính và không thu phí, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người ghé thăm và tìm hiểu.

Tầm Nhìn Tương Lai: Giữ Vững Giá Trị Di Sản Cho Lầu Bảo Đại

Lầu Bảo Đại Nha Trang không chỉ là một điểm đến du lịch mà còn là một phần quan trọng của lịch sử và văn hóa Việt Nam. Việc tu bổ và bảo tồn di tích một cách toàn diện là vô cùng cần thiết để đảm bảo các giá trị lịch sử và kiến trúc được giữ gìn cho các thế hệ mai sau. Tầm nhìn dài hạn là biến Lầu Bảo Đại thành một trung tâm văn hóa – du lịch hoàn chỉnh, nơi du khách có thể hòa mình vào không gian lịch sử, đồng thời được cung cấp những thông tin sâu sắc về bối cảnh và ý nghĩa của di tích.

Để đạt được điều đó, việc giải quyết triệt để những vướng mắc còn tồn đọng trong dự án trùng tu tổng thể là yếu tố then chốt. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các chuyên gia bảo tồn và cộng đồng địa phương sẽ góp phần định hình một tương lai bền vững cho Lầu Bảo Đại. Hy vọng rằng, trong tương lai không xa, toàn bộ quần thể di tích sẽ được phục hồi nguyên vẹn, với các dịch vụ du lịch được phát triển một cách có trách nhiệm, không làm ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan tự nhiên. Từ đó, Lầu Bảo Đại Nha Trang sẽ thực sự trở thành một “bông hoa” tỏa sáng rực rỡ bên vịnh ngọc, là niềm tự hào của người dân Khánh Hòa và một điểm nhấn không thể bỏ qua trên hành trình khám phá Việt Nam.

Lầu Bảo Đại Nha Trang, với vẻ đẹp trầm mặc và câu chuyện lịch sử đầy cuốn hút, chắc chắn sẽ là một điểm đến không thể bỏ lỡ trong hành trình khám phá thành phố biển Nha Trang của bạn. Hãy đến và tự mình cảm nhận hơi thở của quá khứ, hòa mình vào không gian yên bình và chiêm ngưỡng toàn cảnh vịnh ngọc tuyệt đẹp. Vivu Việt Nam tin rằng, những trải nghiệm tại đây sẽ để lại trong bạn nhiều cảm xúc và kỷ niệm đáng nhớ.